جامعهٔ جهانی بهائی، نیویورک — در بسیاری از اجتماعات، تلاشها برای پیشرفت اجتماعی چالشی را آشکار میسازد که اغلب از نظر پنهان میماند: نحوهٔ درک و پرورش روابطی که انسجامِ اجتماعات را حفظ میکند. در بسیاری از موقعیتها، تعامل میان مؤسسات، جوامع و افراد با تنش، کاهش اعتماد یا انتظارات مبتنی بر منفعت همراه شده است؛ الگوهایی که انسجام اجتماعی را تضعیف کرده و ظرفیتِ اقدام جمعی را محدود میکنند.
در همین راستا، جامعهٔ جهانی بهائی (BIC) بیانیهای جدید با عنوان «هماهنگی برای خیر عمومی: مؤسسات حکمروایی در مشارکت با جامعه و ابتکار فردی» منتشر کرد. این بیانیه در آستانهٔ شصتوچهارمین نشست کمیسیون توسعهٔ اجتماعی سازمان ملل متحد (CSocD) ارائه شده که این هفته در مقر سازمان ملل در نیویورک آغاز شده است.
این بیانیه به بررسی موضوع محوریِ کمیسیون — «پیشبردِ توسعهٔ اجتماعی و عدالت اجتماعی از طریق سیاستهای هماهنگ، عادلانه و فراگیر» — میپردازد و در این مسیر، سه کنشگر اصلی اجتماعی را که جامعهٔ جهانی بهائی معرفی کرده است بررسی میکند: افراد، جامعه و مؤسسات اجتماع.
در این بیانیه آمده است: «توسعۀ اجتماعی زمانی به بهترین شکل پیش میرود که تلاشهای مؤسسات محلی حکمروایی، گروههای جامعه و افراد بهجای موازیکاری یا تضعیف یکدیگر، مکمل و تقویتکنندۀ هم باشند.» بیانیه در ادامه میافزاید هنگامی که این روابط بر پایۀ تعامل متقابل و همکاری بنا شود، «امکان ایجاد تغییرات تحولآفرین بهمراتب دسترسپذیرتر میشود.»
این بیانیه با بهرهگیری از تجاربِ گوناگون در زمینههای مختلف، نشان میدهد که چگونه الگوهای سازندهٔ تعامل هنگامی شکل میگیرد که این سه کنشگر اجتماعی—یعنی افراد، جوامع و مؤسسات—بیاموزند خود را همکارانی در مسیری مشترک ببینند.
یکی از این نمونهها مربوط به جزایر قناری در اسپانیا است؛ جایی که سالها تلاش در مسیر جامعهسازی، با تمرکز بر بهکارگیری اصول اخلاقی در خدمت به جامعه، بهتدریج موجب تقویت پیوندهای اعتماد، ایجاد حس تعلق به محل و افزایش همکاری با مسئولان شهری شده است.
این فرایند بهتدریج موجب شده است که پروژههای توسعۀ محلی بر اساس نیازهای محله و با ابتکار ساکنان شکل بگیرد؛ این پروژهها از توانافزایی زنان، احیای محیط زیست و اسکان مهاجران گرفته تا کمک آموزشی، بهداشت جامعه و حمایت از والدین را در بر میگیرد.
سیسیلیا شیرمایستر (Cecilia Schirmeister)، نمایندهٔ جامعهٔ جهانی بهائی در دفتر نیویورک، با تأمل دربارهٔ این برداشت از همکاری میان مؤسسات، جوامع و افراد، توضیح داد که این بیانیه چشماندازی ارائه میدهد که فراتر از روایتهای رایج است؛ روایتهایی که معمولاً مؤسسات و شهروندان را در مقابل یکدیگر قرار میدهند.
او خاطرنشان کرد که در بسیاری از اجتماعات، مؤسسات معمولاً نهادهایی دور از دسترس یا دارای رویکردی از بالا به پایین تصور میشوند و افراد نیز اغلب صرفاً در نقش منتقد یا معترض ظاهر میشوند. خانم شیرمایستر گفت: «این بیانیه در مقابل بررسی میکند که چگونه تقویت همکاری و هماهنگی میان این سه کنشگر اجتماعی—یعنی مؤسسات، جوامع و افراد—میتواند به پیشرفت اجتماعی یک جامعه کمک کند؛ بهویژه زمانی که همگی از چشماندازی مشترک دربارهٔ آینده، مبتنی بر اصل یگانگی نوع بشر، الهام بگیرند.»
یکی از بینشهای اصلی این بیانیه آن است که جامعه صرفاً مجموعهای از افراد نیست، بلکه واقعیتی اجتماعی است که نقشی خاص و مشخص دارد. افراد در فضاهایی که برای مشورت و تأمل جمعی فراهم شده است، بهتدریج خود را نه به عنوان کنشگرانِ منزوی بلکه مشارکتکنندگانی در اقدامی مشترک میبینند. همانطور که خانم شیرمایستر اشاره کرد، زمانی که افراد نسبت به بهبود و رفاه محیط اطراف خود احساس مسئولیت کنند، پروژههای داوطلبانه گسترش مییابد و همکاری آنان با مؤسسات نیز به جای رقابت یا تقابل، بهطور طبیعی شکل میگیرد.
جامعهٔ جهانی بهائی در طول این اجلاس، از طریق شرکت در یک نشستِ بلندپایه و برگزاری رویدادی جانبی، در گفتوگوها مشارکت خواهد کرد. در این رویدادِ جانبی، دو شرکتکننده از جزایر قناری تجربیات خود را ارائه خواهند کرد. هدف از این برنامهها کمک به پیشبرد درکِ این موضوع است که چگونه اقدامِ هماهنگ و مبتنی بر اعتماد، مشورت و هدفی مشترک میتواند انسجام اجتماعی را تقویت کرده و مسیرهایی را بهسوی اجتماعاتی فراگیرتر و صلحآمیزتر بگشاید.
بیانیۀ جامعۀ جهانی بهائی خطاب به شصتوچهارمین نشست کمیسیون توسعهٔ اجتماعی سازمان ملل متحد را میتوانید در اینجا مشاهده کنید.
